Informations sur le système international d'enregistrement des marques

Madrid Sistemi nedir ve neden kullanılır?

Marka koruması ülke sınırlıdır; Türkiye’de tescilli bir marka yurt dışında kendiliğinden korunmaz. Her ülkeye ayrı başvuru yapmak ise farklı dil, farklı vekil ve farklı ücret demektir. Madrid Sistemi bu sorunu çözmek için Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) tarafından işletilen merkezî bir sistemdir.

Sistemde tek bir uluslararası başvuru, tek bir dilde, tek bir ücret ödemesiyle birden fazla ülkeyi kapsayabilir. Uluslararası tescilin ardından yenileme, devir veya değişiklik gibi işlemler de WIPO üzerinden tek merkezden yönetilebilir. Bu, çok ülkede markayı yöneten işletmeler için zaman ve maliyet avantajı sağlar.

Bu sayfadaki bilgiler, Türkiye’den çıkış yapacak başvurular için hazırlanmıştır: temel bilgiler, başvuru nasıl yapılır belgesi, ücretler, taraf ülkeler listesi ve sıkça karşılaşılan uygunsuzluklar gibi dosyalar sayfada yer almaktadır.

Başvuru nasıl yapılır ve nasıl ilerler?

Uluslararası başvuru, menşe ofis aracılığıyla yapılır. Türkiye’den başvuruda menşe ofis TÜRKPATENT’tir. Başvuru sahibi, Türkiye’deki bir marka başvurusuna veya tescilli markasına dayanarak uluslararası başvuru hazırlar; başvuru TÜRKPATENT tarafından kontrol edilir ve WIPO’ya iletilir. Başvuruda yer alan mal ve hizmetler, dayanak (temel) başvurudaki mal ve hizmetleri aşamaz; bu nedenle listenin ulusal başvuruda doğru hazırlanması önemlidir.

WIPO şekli incelemeyi yapar, uluslararası tescili kayda geçirir ve başvuru sahibinin seçtiği ülkelere bildirir. Seçilen her ülkenin ofisi markayı kendi mevzuatına göre inceler. Bir ülke ret kararı vermek isterse bunu, Protokol’de öngörülen süre içinde WIPO’ya bildirir; ret bildirimi gelmeyen ülkelerde marka koruma kazanır. Ret kararı yalnızca o ülkeyi etkiler; diğer ülkelerdeki koruma devam eder.

Başvuru için Madrid sistemine ilişkin MM2 formu kullanılır; ayrıca Madrid e-filing uygulaması üzerinden elektronik başvuru imkânı da vardır. Türkçe ibareli uluslararası başvurular için TÜRKPATENT ücret tarifesinde ayrı bir kalem bulunur; başvuru dili ve ayrıntılar için sayfadaki belgelere bakın.

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, ofisler arasındaki küçük farklardan kaynaklanır: Bir ülke, mal ve hizmet ifadelerini daha açık yazmanızı, bir başka ülke ise ek belge sunmanızı isteyebilir. Bu tür taleplere süresinde yanıt vermemek, o ülkede korumanın reddedilmesine yol açabilir. Çok ülkeli bir başvuruda her ülke ofisinin bildirimlerini ayrı ayrı izlemek gerekir; bu nedenle takip sistemi kurmak veya takibi bir uzmana devretmek verimlidir. Sayfada yer alan “WIPO’ya İletilmiş Uluslararası Başvuruların Takibi” belgesi bu aşamada yol gösterir.

Temel marka bağımlılığı, yenileme ve sonraki işlemler

Madrid Sistemi’nin en önemli kuralı bağımlılıktır. Uluslararası tescil, tescil tarihinden itibaren 5 yıl boyunca temel başvuru veya temel tescile bağlıdır. Bu süre içinde temel marka tamamen veya kısmen sona ererse (örneğin ulusal başvuru reddedilir ya da marka iptal edilirse), uluslararası tescil de aynı oranda sona erer. 5 yıl sonra uluslararası tescil bağımsız hâle gelir. Bu nedenle ulusal başvurunun sağlam kurulması ve sürecin dikkatle izlenmesi kritiktir.

Uluslararası tescilin koruma süresi 10 yıldır ve her 10 yılda bir yenilenebilir. Yenileme doğrudan WIPO üzerinden yapılır.

Sistem ayrıca şu işlemlere de olanak tanır:

• Sonraki belirleme: Tescil edildikten sonra yeni ülkeleri koruma kapsamına ekleme.
• Yer değiştirme: Ulusal bir tescilin, aynı ülkeyi kapsayan uluslararası tescille değiştirilmesi.
• Dönüştürme: Bağımlılık nedeniyle sona eren uluslararası tescilin belirli bir süre içinde ulusal başvuruya çevrilmesi.

Bu işlemlerin her biri için TÜRKPATENT ücretleri ayrıca öngörülmüştür; güncel tutarlar için marka işlem ücretleri sayfasına bakın. WIPO’nun kendi ücretleri ise ayrıdır ve WIPO’nun ücret hesaplayıcısıyla hesaplanır.

Başvuru öncesi dikkat edilecek noktalar

Uluslararası başvuruda hataların bedeli yüksek olabilir. Aşağıdaki noktalara dikkat edin:

• Temel markanın sağlamlığı: Ulusal başvurunuzda ret riski taşıyan bir ifade varsa, bu risk uluslararası tescile de taşınır.
• Mal ve hizmet listesi: Listenin Nice Sınıflandırması’na uygun ve Madrid Goods & Services Manager’da bulunan ifadelerle yazılması, uygunsuzluk bildirimlerini azaltır.
• Ülke seçimi: Madrid Sistemi’ne taraf ülkeler listesini kontrol edin; her ülke sistemin parçası değildir. Seçtiğiniz ülkede markanın kullanım planınızı ve rakip tescilleri de araştırın.
• Uygunsuzluk bildirimleri: WIPO veya ülke ofisleri düzeltme isteyebilir; süreleri kaçırmayın.
• Ücretlerin ayrı hesaplanması: TÜRKPATENT ücretleri, WIPO ücretleri ve seçilen ülkelerin ücretleri ayrı kalemlerdir.

Yurt dışı koruma stratejisi, hedef pazarların belirlenmesiyle başlar. Kısıtlı bütçede önce en önemli pazarlarda koruma almak, daha sonra sonraki belirleme ile ülke eklemek mümkündür.

Madrid yolunun yanında, doğrudan her ülkeye ulusal başvuru yapmak ve Avrupa Birliği markası gibi bölgesel sistemleri kullanmak da seçenekler arasındadır. Doğru yol; hedef ülke sayısına, bütçeye, zaman planına ve markanın kullanım yoğunluğuna göre belirlenir. Az sayıda ülke hedefleniyorsa ulusal başvurular, çok sayıda ülke hedefleniyorsa Madrid genellikle daha ekonomik olur.

Madrid Sistemi’nin avantajları ve sınırlılıkları

Madrid Sistemi’nin başlıca avantajları tek başvuru, tek dil, tek ücret ödemesi ve merkezî yönetimdir. Yenileme ve değişiklikler tek bir kayıt üzerinden yapıldığı için farklı ülkelerde farklı takvimler izlemek gerekmez.

Sınırlılıkları da bilinmelidir: Sistem yalnızca taraf ülkeleri kapsar, bağımlılık süresi boyunca temel markanın kaderi uluslararası tescili etkiler ve her ülke ofisi kendi mevzuatına göre karar verir; yani tek bir başvuru her ülkede aynı sonucu doğurmaz. Ayrıca bir ülkede ret kararı çıkarsa o ülkedeki itiraz süreçleri için yerel temsilci gerekebilir.