Türkiye with Patents Competition

Patentle Türkiye Yarışması nedir ve kimler için düzenlenir?

Patentle Türkiye Yarışması, TÜRKPATENT tarafından düzenlenen ve üniversite öğrencilerini patent sistemiyle tanıştırmayı hedefleyen bir yarışmadır. Sayfadaki bilgiye göre yarışmanın temel amaçları üniversitelerde patent farkındalığı oluşturmak, öğrencileri teknik bilgiyle donatmak, buluş faaliyetlerini özendirmek ve ülkenin teknolojik gelişimine katkıda bulunmaktır.

Yarışma, ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarında öğrenim gören tüm öğrencilere açıktır. Katılımın temel koşulu, başvuruda en az bir öğrencinin bulunmasıdır. Başvuru bireysel öğrenci ya da öğrenci ve danışman akademisyen kombinasyonuyla yapılabilir. Tüzel kişiler yalnızca öğrencilerle birlikte yarışmaya katılamaz.

Yarışmanın özelliği, ayrı bir proje dosyası yerine doğrudan gerçek bir patent başvurusunun değerlendirilmesidir. Yani katılımcı, hem yarışmaya hem de resmî patent sürecine aynı anda girmiş olur. Bu yüzden başvuru, patent mevzuatındaki tarifname, istem ve özet gibi unsurları eksiksiz taşımalıdır.

Yarışmaya nasıl başvurulur?

Başvuru yalnızca online yapılır. Öğrenciler TÜRKPATENT'in internet sitesi üzerinden e-Devlet aracılığıyla EPATS (elektronik başvuru sistemi) hesabına girer ve yarışma kapsamındaki patent başvurusu seçeneğini kullanır. Genel akış şöyledir:

1. EPATS'a e-Devlet ile giriş yapılır.
2. Yeni başvuru bölümünden Patent seçilir.
3. Kişisel bilgiler doldurulur.
4. Başvuru tipi olarak Patentle Türkiye Yarışması seçilir.
5. Tarifname, istemler, özet ve varsa resimler PDF formatında yüklenir.

Sayfada duyurulan dönemde başvuru süreci 1 Mayıs 2024 ile 15 Aralık 2024 arasındaydı; değerlendirme ve ödül töreninin 2025 yılında yapılacağı belirtilmişti. Yarışma yıllık olarak tekrarlandığı için güncel tarihleri ve koşulları TÜRKPATENT duyurularından doğrulamak gerekir.

Katılım ücretsizdir; patent başvuru, araştırma raporu ve inceleme raporu ücretleri öğrenciler için alınmaz. Buna karşılık patentin korunma süreci boyunca ödenmesi gereken yıllık sicil kayıt ücretleri başvuru sahiplerine aittir. Ücretlerin güncel tutarı için resmî ücretler sayfasına bakılmalıdır.

Başvurular hangi kriterlere göre değerlendirilir?

Jüri heyeti TÜRKPATENT tarafından oluşturulur ve başvuruları aşağıdaki sekiz kriterle değerlendirir:

• Başvuru unsurlarının eksiksiz ve doğru hazırlanması.
• Teknik çözüm getirilen problemin tanımlanması.
• Teknik çözümün uygulanabilirliği ve yeterli anlatım.
• Koruma kapsamının belirlenmesi ve istemlerin doğru yazılması.
• Tekniğin bilinen durumuna göre buluşun yenilik seviyesi.
• Buluş basamağı ve teknik etki.
• Sanayiye uygulanabilirlik.
• Ticarileşme potansiyeli.

Bu kriterler, patentlenebilirliğin temel şartlarını yansıtır: yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik. Eksik başvurular veya patentlenebilir olmayan konular değerlendirmeye alınmaz. Bu nedenle güçlü bir başvuru için önce teknik problemi net tanımlamak, sonra çözümü tekniğin bilinen durumundan ayıran noktaları açıkça yazmak gerekir.

Başvuru hazırlarken sık yapılan hatalar

• Buluşu yarışma öncesi kamuya açmak. Fuar, yayın veya sosyal medya paylaşımı yenilik şartını zedeleyebilir. Başvuruyu yapmadan açıklama yapmaktan kaçının.
• İstemleri genel veya belirsiz yazmak. Koruma kapsamı istemlerle belirlenir; tarifnamedeki her şey otomatik olarak korunmaz.
• Problemi tanımlamadan çözümü anlatmak. Jüri kriterlerinden biri teknik problemin açık tanımıdır.
• Ticari ve sanayi potansiyelini yazmamak. Buluşun nerede ve nasıl kullanılabileceği kısa da olsa belirtilmelidir.
• Başvuru sayısı sınırını unutmak. Bir öğrenci en fazla 5 başvuru yapabilir.
• Ödülün kime verileceğini gözden kaçırmak. Ödül yalnızca başvuru sahibi öğrencilere verilir; danışman akademisyen başvuru sahibi değilse ödül almaz.

Yarışmanın sonucu patent başvurusunun kaderini belirlemez. Dereceye girmeyen başvuruların işlemleri de yasal mevzuata göre devam eder. Ancak başvuru yapıldığı için sonraki aşamalarda (inceleme, yıllık ücretler) yükümlülükler de doğar.

Yarışma başvurusu ile normal patent başvurusu arasındaki fark nedir?

Yarışma kapsamında yapılan başvuru, hukuken sıradan bir patent başvurusudur; fark, bu başvurunun yarışmaya özel bir başvuru tipiyle EPATS'a girilmesi ve jüri değerlendirmesine konu olmasıdır. Patentin temel koşulları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'ndaki gibi yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirliktir. Koruma süresi de olağan patent kurallarına tabidir; yarışmaya katılmak bu süreyi değiştirmez.

Sayfadaki bilgiye göre öğrenciler için yarışma kapsamında patent başvuru, araştırma raporu ve inceleme raporu ücretleri alınmaz. Bu kolaylık, öğrencilerin ilk kez patent sistemini denemesini hedefler. Yine de başvuru sonrasında yıllık ücretleri ve olası ek işlemleri izlemek başvuru sahiplerinin sorumluluğundadır.

Başvuru sahibi seçimi de önemlidir. Öğrenci ile danışman akademisyen birlikte başvuru yaparsa, hak sahipliği ve buluşçu bilgileri doğru girilmelidir. Üniversite ve öğrenci arasındaki hak paylaşımı kurum mevzuatına göre değişebileceğinden, başvurudan önce ilgili üniversitenin teknoloji transfer ofisine danışmak faydalı olabilir.

Son olarak, ödül yalnızca başvuru sahibi öğrencilere verildiği için ortak çalışmalarda kimin başvuru sahibi olarak yer alacağı baştan kararlaştırılmalıdır. Bu karar sonradan değiştirilmesi zor bir hak sahipliği konusudur.

Güçlü bir patent başvurusu için pratik öneriler

Jüri kriterleri aslında iyi bir patent başvurusunun da ölçütleridir. Hazırlık aşamasında şu yaklaşım işe yarar:

1. Önce araştırın. Fikrinize benzer çözümlerin olup olmadığını patent veri tabanlarında taramak, yenilik düzeyini baştan görmenizi sağlar.
2. Problemi tek cümleyle ifade edin. Tarifnamenin başında, çözülen teknik problemi ve mevcut çözümlerin yetersizliğini açıklayın.
3. Çözümü ayrıntılandırın. Bu alanda uzman bir kişinin buluşu uygulayabileceği kadar ayrıntı verin; yetersiz anlatım hem puanı hem de patentlenebilirliği olumsuz etkiler.
4. İstemleri katmanlandırın. Geniş bir bağımsız istem ve onu daraltan bağlı istemler yazmak, koruma kapsamını dengeler.
5. Resimleri unutmayın. Şekiller, tarifnameyi anlaşılır kılar ve uygulanabilirliği destekler.
6. Özeti kısa ve öz yazın. Özet, buluşun teknik alanını ve ana çözümünü yansıtmalıdır.

Başvurular tekniğin bilinen durumuna göre değerlendirileceğinden, öğrenci projelerinde sık görülen bir sorun, başvurudan önce proje sunumları veya bildirilerle buluşun açıklanmış olmasıdır. Bu durum yenilik şartını zedeleyebilir. Ayrıca yalnızca bir fikir veya iş modeli, patentlenebilir bir teknik çözüm sayılmaz; başvurunun somut bir teknik özellik ve teknik etki içermesi gerekir.