Patentklassifikationsinformationen

Patent sınıflandırması nedir ve neden gereklidir?

Dünyada her yıl çok sayıda patent belgesi yayımlanır ve bu belgeler farklı dillerde yazılır. Bir buluşun yeni olup olmadığını anlamak için önceki belgeleri bulmak gerekir. Anahtar kelime ile arama, farklı dillerde ve farklı terimlerle yazılmış belgeleri kaçırabilir. Sınıflandırma sistemi bu sorunu çözer: her belgeye, teknik içeriğini tanımlayan bir sembol verilir ve aynı konudaki belgeler aynı sembolün altında toplanır.

Sınıflandırmanın başlıca yararları şunlardır:

• Tekniğin bilinen durumunu bulmak: Başvuru öncesinde ve inceleme sırasında önceki tarihli belgelere ulaşmayı kolaylaştırır.
• Teknoloji takibi: Bir sektörde hangi alanların geliştiğini izlemeyi sağlar.
• İstatistik: Başvuruların hangi teknik alanlarda yoğunlaştığını ölçmeye imkân verir.
• Ortak dil: Ülkeler arası belge alışverişinde dil bağımsız bir referans oluşturur.

Bu nedenle patent ofisleri, mucitler, Ar-Ge birimleri ve teknolojiyi uygulamak isteyen herkes için sınıflandırma temel bir araçtır.

IPC (Uluslararası Patent Sınıflandırması) nasıl işler?

IPC, Strazburg Anlaşması ile kurulan ve patentleri ile faydalı modelleri teknolojinin alanlarına göre sınıflandıran hiyerarşik bir sistemdir. Semboller harf ve rakamlardan oluşur; farklı dillerdeki kelimelerden bağımsızdır. Böylece her ülkenin kendi sınıflandırma sistemini kullanmasından doğabilecek karışıklık önlenir.

Sistem, en geniş düzeyden en dar düzeye doğru kademeli ilerler:

1. Bölüm: Sekiz ana bölüm A'dan H'ye harflendirilir (ör. A insani gereksinimler, C kimya ve metalurji, G fizik, H elektrik).
2. Sınıf ve alt sınıf: Bölümün içinde daha dar teknik alanlar tanımlanır.
3. Ana grup ve alt grup: En ayrıntılı düzeydir; toplam alt grup sayısı yaklaşık 70.000'dir.

Her patent belgesinde buluşun ilgili olduğu alana ait bir veya birden çok IPC sembolü bulunur. Semboller, belgeyi yayımlayan ulusal ya da bölgesel patent ofisi tarafından, PCT belgelerinde ise Uluslararası Araştırma Otoritesi (ISA) tarafından verilir. IPC, teknolojik gelişmeye uyum sağlamak için sürekli gözden geçirilir ve düzenli olarak yeni bir sürümü yayımlanır; revizyonu IPC Uzmanlar Komitesi yürütür. Sistem İngilizce ve Fransızca dillerinde mevcuttur ve 100'den fazla ulusal ve bölgesel ofis tarafından kullanılır.

Türkiye ve Strazburg Anlaşması

IPC'nin dayanağı olan Strazburg Anlaşması'na Türkiye 12.7.1995 tarih ve 95/7094 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katılmıştır. Anlaşma, Türkiye bakımından 1 Ekim 1996 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sayfadaki bilgiye göre 1 Haziran 2018 itibarıyla 62 ülke anlaşmaya üyedir; güncel üye sayısı değişmiş olabilir.

Bu üyelik şu anlama gelir: TÜRKPATENT, kendi yayımladığı patent ve faydalı model belgelerinde IPC sembollerini kullanır. Dolayısıyla Türkiye'deki bir patentin IPC sembolüne bakarak, aynı alanda başka ülkelerde yayımlanmış belgelere aynı sembol üzerinden ulaşabilirsiniz. Bu, uluslararası patent araştırmasının temelidir.

Aynı sembolün hangi anlama geldiğini WIPO'nun yayımladığı IPC sürümünden öğrenebilirsiniz. Sembolleri yorumlarken sürüm yılına dikkat edin; IPC düzenli olarak revize edildiği için bir sembolün anlamı veya kapsamı zaman içinde değişebilir.

CPC (Ortak Patent Sınıflandırması) IPC'den nasıl ayrılır?

CPC, ABD Patent ve Marka Ofisi (USPTO) ile Avrupa Patent Ofisi'nin (EPO) kendi sınıflandırma sistemlerini uyumlu hale getirmek için başlattığı ortak bir çalışmadır ve 1 Ocak 2013'te yürürlüğe girmiştir. Büyük ölçüde EPO'nun daha önceki Avrupa Sınıflandırma Sistemi'ne (ECLA) dayanır.

• Yapı: IPC ile aynı sekiz bölümü (A-H) kullanır ve bunlara ek olarak yeni teknolojileri veya birden fazla bölümü kapsayan konuları etiketlemek için "Y" bölümünü içerir.
• Ayrıntı düzeyi: IPC sembollerinin bir uzantısı olarak teknolojiyi yaklaşık 250.000 alt grupta daha ince biçimde sınıflandırır.
• Kullanım: Özellikle Avrupa ve ABD belgelerinde yaygındır; Espacenet gibi araçlarda CPC ile arama yapılabilir.

Pratikte IPC genel bir çerçeve sunar, CPC ise aramayı daha da daraltmak için kullanılır. Bir araştırmaya IPC ile başlayıp CPC ile derinleştirmek iyi bir yöntemdir. CPC'ye sayfada belirtilen Espacenet sınıflandırma sayfasından ulaşılabilir.

Sınıf sembolleriyle patent araştırması nasıl yapılır?

Sınıflandırmayı etkin kullanmak için aşağıdaki yolu izleyebilirsiniz:

1. Buluşunuzu birkaç anahtar kelimeyle tanımlayın ve bir araştırma sitesinde ilk aramayı yapın.
2. Bulunan, konuya en yakın belgelerin IPC ve CPC sembollerini not edin.
3. Bu sembollerle yeniden arama yaparak kelime farklılıklarından kaynaklanan kaçırmaları azaltın.
4. Sonuçları yıl, ülke veya başvuru sahibine göre daraltın.

Sık yapılan hatalar şunlardır: tek bir sembole bağımlı kalmak (buluşlar çoğu zaman birden çok alana girer), eski bir IPC sürümündeki anlamla çalışmak ve sınıf sembolünü başvuru sırasında kendi başınıza belirlemeye çalışmak. Sembolleri başvuru sırasında patent ofisi atar; sizin görevinizin, buluşu doğru ve eksiksiz tanımlamak olduğunu unutmayın.

Sınıflandırma bilgisi, başvuru stratejisi için de kullanılır: rakiplerin hangi sınıflarda yoğunlaştığına bakarak patent portföylerini ve alanın doluluğunu görebilirsiniz.

Örnek bir yaklaşım: yeni bir tarım aleti geliştirdiğinizi varsayın. Önce "toprak işleme" gibi kelimelerle arama yapar, çıkan en ilgili birkaç belgenin sembollerine bakarsınız. Bu sembolleri kullanarak aynı alandaki yüzlerce belgeyi tarar, kelime kullanımı farklı olan belgelere de ulaşırsınız. Sonuçta buluşunuzun yeniliğini daha sağlam biçimde değerlendirebilirsiniz.

Sınıflandırma bilgisi başvuru dosyasında da yer alır; ofis, başvurunuzu hangi sınıfa yerleştirdiyse inceleme o alanın uzmanlarınca yürütülür. Sembolün size ait başvuruda neden o şekilde verildiğini anlamak, itiraz ve cevap süreçlerinde de yardımcı olur.