TÜRKPATENT’in yönetimi; Kurumun en yüksek karar organı olan yedi üyeli Yönetim Kurulu, Kurum Başkanı ve Başkan Yardımcısı ile Patent, Markalar, Tasarımlar, Coğrafi İşaretler gibi daire başkanlıklarından oluşur. Yönetim Kurulu; Adalet, Hazine ve Maliye ile Sanayi ve Teknoloji bakanlıklarından üyelerle Kurum Başkanı ve bir Başkan Yardımcısından meydana gelir. Bu sayfa yapıyı ve her birimin görev alanını özetler.
Yönetim Kurulu nasıl oluşur ve nasıl çalışır?
Yönetim Kurulu, TÜRKPATENT’in en yüksek yönetim ve karar organıdır. Yedi üyeden oluşur: Adalet Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığından birer üye, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının belirleyeceği üç üye, Kurum Başkanı ve bir Başkan Yardımcısı. Kurum Başkanı, aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanıdır.
Başkan hariç üyelerin görev süresi üç yıldır ve süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Başkan Yardımcısının görevi sona ererse Yönetim Kurulu üyeliği de kendiliğinden sona erer. Başkanın bulunmadığı hallerde Başkana Başkan Yardımcısı vekâlet eder.
Bu yapı, Kurumun yönetiminde farklı kamu kurumlarının temsil edilmesini sağlar. Böylece sınai mülkiyet politikaları yalnızca teknik bir bakış açısıyla değil, hukuki, mali ve sanayi boyutlarıyla birlikte ele alınır.
Yönetim Kurulu’nun yetkileri kanunda belirlenmiştir ve Kurumun genel yönetimine ilişkin kararları kapsar. Bir başvuru sahibi olarak kurul toplantılarına katılmazsınız; ancak kurulun aldığı kararlar Kurumun genel çalışma düzenini ve uygulamalarını etkiler. Bu yapı, kamu kurumlarında yaygın olan bir denge anlayışına dayanır: karar organı birden fazla bakanlığı temsil ederken, dosya incelemeleri uzman daireler tarafından yapılır.
Üst yönetim ve daire başkanlıkları
Kurumun üst yönetimini Kurum Başkanı ve Başkan Yardımcısı oluşturur. Bunların altında, görev alanlarına göre ayrılmış daire başkanlıkları yer alır. Kurumun yapısında şu birimler yer alır: Hukuk Müşavirliği, Patent Dairesi, Markalar Dairesi, Tasarımlar Dairesi, Coğrafi İşaretler Dairesi, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi, Bilgi İşlem Dairesi, Strateji Geliştirme Dairesi, Yenilik ve Tanıtım Dairesi, Personel Dairesi ve Destek Hizmetleri Dairesi.
Bu birimlerden dördü (Patent, Markalar, Tasarımlar, Coğrafi İşaretler) doğrudan başvuru sahiplerinin dosyalarını inceler. Diğerleri ise hukuki, uluslararası, teknolojik, mali ve idari destek hizmetleri sunar. Yani bir marka başvurusu Markalar Dairesi’nde incelenirken, bu sürecin elektronik altyapısı Bilgi İşlem Dairesi, eğitim ve tanıtımı ise Yenilik ve Tanıtım Dairesi tarafından desteklenir.
Daire başkanlıklarının sayısı ve adları mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir. Bu nedenle, belirli bir dairenin yetkisini kesin olarak öğrenmek isteyen bir başvuru sahibi, güncel organizasyon bilgisini TÜRKPATENT’in resmî sayfasından kontrol etmelidir. Hukuk Müşavirliği, Kurumun hukuki işlemlerinden sorumludur; başvuru sahiplerine genel hukuki danışmanlık hizmeti vermesi beklenmemelidir.
Daireler ne iş yapar?
Dairelerin görevleri, Kurumun hizmet zincirini oluşturur:
- Patent, Markalar, Tasarımlar: Başvuruların kayıt, dosyalama, araştırma, inceleme, değerlendirme ve tescil işlemleri; ayrıca lisans, devir ve diğer değişikliklerin işlenmesi, ilan, tasnif ve sicil işlemleri.
- Coğrafi İşaretler: Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarına ilişkin kayıt, araştırma, inceleme, değerlendirme, tescil, ilan ve sicil işlemleri.
- Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler: AB ile ilgili müzakere hazırlıkları, yabancı ülkeler ve uluslararası kuruluşlarla ilişkiler, işbirliği anlaşmalarının hazırlanmasına yardım.
- Bilgi İşlem: Bilgi teknolojileri, otomasyon, bilgi güvenliği, elektronik imza ve elektronik belge uygulamaları, veri tabanları.
- Yenilik ve Tanıtım: Sınai mülkiyet varlıklarının tespiti, teknoloji transferi, ticarileştirme, danışmanlık, eğitim, yayın ve tanıtım faaliyetleri.
- Strateji, Personel, Destek Hizmetleri: Strateji geliştirme ve mali hizmetler, personel işlemleri, satın alma, evrak, arşiv ve benzeri idari hizmetler.
Örneğin Yenilik ve Tanıtım Dairesi, yalnızca tanıtım yapmaz; sınai mülkiyet varlıklarının tespiti ve değeri, teknoloji transferi gibi ticarileştirme faaliyetleri ve bu alandaki danışmanlık hizmetleri de görev tanımında yer alır. Bilgi İşlem Dairesi ise Kurumun internet sayfaları, elektronik imza ve elektronik belge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yürütür; bu çalışmalar çevrimiçi başvuruların altyapısını oluşturur. Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi, Kurumun görev alanındaki konularda AB ile müzakere hazırlıklarını, yabancı ülkeler ve uluslararası kuruluşlarla ilişkileri ve işbirliği anlaşmalarının hazırlanmasını yürütür.
Kurum kararına itiraz: Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi
Bir daire (örneğin Markalar Dairesi) nihai karar verdiğinde, kararın tarafı olan ve bundan menfaati etkilenen kişi, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi’ne itiraz edebilir. Bu daire, doğrudan Kurum Başkanına bağlı çalışır. Karar, Daire Başkanı başkanlığında, konusunda uzman ve itiraza konu kararda görev yapmamış en az iki uzman üyeden oluşan Kurul tarafından verilir.
Dairenin kararları Kurumun nihai kararıdır. Bu kararlara karşı kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde dava açılabilir. Kurul kararlarının iptaline ilişkin ilam kesinleşmedikçe icra edilemez.
Sık yapılan hata, iki aylık sürenin bildirim tarihinden değil, başka bir tarihten (örneğin karar tarihinden) başlatıldığını varsaymaktır. Süre hesabı ve başvuru usulü için güncel mevzuatı ve karar metnindeki yönlendirmeleri esas alın.
Pratikte, bir marka başvurusuna yapılan itirazın reddedilmesi gibi bir durumda iki ayrı yol söz konusudur: Kurumun idari yeniden inceleme yolu ve sonrasında mahkeme yolu. Her ikisi için de süreler kısadır. Dilekçenizde başvuru numaranızı, karar tarihini, bildirim tarihini ve itiraz gerekçelerinizi açık biçimde yazmanız önemlidir. Karar metninde süre veya merci konusunda ayrıca yönlendirme varsa, bu yönlendirmeyi esas alın.
Ayrıca mahkeme sürecinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararlarının iptaline ilişkin ilam kesinleşmeden icra edilemez; bu da kararın hemen sonuç doğurmasını önleyen bir güvence işlevi görür.
Adım adım süreç
-
1
Daire kararı bildirilir
Patent, Markalar, Tasarımlar veya Coğrafi İşaretler Dairesi nihai kararını verir ve karar ilgiliye bildirilir.
-
2
İki ay içinde itiraz edilir
Kararın tarafı olan ve karardan menfaati etkilenen kişi, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi’ne itiraz eder.
-
3
Kurul inceleme yapar
Daire Başkanı başkanlığında, itiraza konu kararda görevli olmayan en az iki uzman üyeden oluşan Kurul konuyu yeniden inceler ve karar verir.
-
4
Nihai karar ve dava hakkı
Dairenin kararı Kurumun nihai kararıdır; bildirimden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde dava açılabilir.
Yönetim Kurulu üyelerinin kurum dağılımı
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 3 üye
- Adalet Bakanlığı 1 üye
- Hazine ve Maliye Bakanlığı 1 üye
- Kurum Başkanı 1 üye
- Başkan Yardımcısı 1 üye
Veri, sayfadaki Yönetim Kurulu oluşumu açıklamasına dayanır; toplam yedi üyedir.
Kurum bilgilendirmesi
| YÖNETİM KURULU | . |
|---|---|
| Prof. Dr. Muhammed Zeki DURAK | Türk Patent ve Marka Kurumu |
| Prof. Dr. İlker Murat AR | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı |
| Fatih ERKEKOĞLU | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı |
| Dr. Fatih GÖKYURT | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı |
| Yusuf Soner ÇİFTÇİOĞLU | Adalet Bakanlığı |
| ÜST YÖNETİM | . |
|---|---|
| Prof. Dr. Muhammed Zeki DURAK | Kurum Başkanı |
| Dr. Mehmet DUYAR | Kurum Başkan Yardımcısı |
| DAİRE BAŞKANLARI | . |
|---|---|
| Ahmet Şevki DAĞKIRAN | 1.Hukuk Müşaviri |
| Fatih KARAHAN | Patent Dairesi Başkanı |
| Melike YILMAZ | Markalar Dairesi Başkanı |
| Gülsevi Esra BAL | Tasarımlar Dairesi Başkanı |
| Hakan KIZILTEPE | Coğrafi İşaretler Dairesi Başkanı |
| Dr. Elif Betül AKIN | Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanı |
| Şemsettin BALTA | Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı |
| Tuğba YILMAZ | Bilgi İşlem Dairesi Başkanı |
| Dr. Kamil TAŞÇI | Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı |
| Salih KOCA | Yenilik ve Tanıtım Dairesi Başkanı |
| Dr. Mehmet DUYAR | Personel Dairesi Başkanı |
| Selçuk YILMAZ | Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı |
Yönetim Kurulu
- Yönetim Kurulu, Kurumun en yüksek düzeyde yönetim ve karar organıdır.
- Yönetim Kurulu; Adalet Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığından birer üye, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının belirleyeceği üç üye, Kurum Başkanı ve bir Başkan Yardımcısı olmak üzere yedi üyeden oluşur.
- Kurumun Başkanı aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanıdır.
- Yönetim Kurulu Başkanı hariç üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Başkan Yardımcısının görevinin sona ermesi halinde Yönetim Kurulu üyeliği de sona erer.
- Başkanın olmadığı hallerde Başkana Başkan Yardımcısı vekâlet eder.
Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Patent Dairesi BaşkanıHukuk Müşavirliği
• 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre hukuk birimlerine verilen görevleri yapar,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Patent Dairesi Başkanlığı
• Patentlerin tescil başvurularının ilgili mevzuat hükümlerine göre kayıt, dosyalama, araştırma, inceleme, değerlendirme ve tescil işlemlerini yapar,
• Patentlerin ve patent tescil başvurularının ilgili mevzuat hükümlerine göre lisans, devir, sair değişikliklerle ilgili işlemlerini yapar,
• Patentlerin ilan, tasnif ve sicil işlemlerini yapar,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Markalar Dairesi Başkanlığı
• Markaların tescil başvurularının ilgili mevzuat hükümlerine göre kayıt, dosyalama, araştırma, inceleme, değerlendirme ve tescil işlemlerini yapar,
• Markaların ve marka tescil başvurularının ilgili mevzuat hükümlerine göre lisans, devir, sair değişikliklerle ilgili işlemlerini yapar,
• Markaların ilan, tasnif ve sicil işlemlerini yapar,
• İlgili mevzuat hükümlerine göre, belirli nitelikleri haiz işaret ve ibarelerin koruma altına alınması, markaların tanınmışlık düzeyleri ile ilgili esasların belirlenmesi ve uygulamaya konulması işlemlerini yapar,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Tasarımlar Dairesi Başkanlığı
• Tasarımların tescil başvurularının ilgili mevzuat hükümlerine göre kayıt, dosyalama, araştırma, inceleme, değerlendirme ve tescil işlemlerini yapar,
• Tasarımların ve tasarım başvurularının ilgili mevzuat hükümlerine göre lisans, devir ve sair değişikliklerle ilgili işlemlerini yapar,
• Tasarımların ilan, tasnif ve sicil işlemlerini yapar,
• Türk Tasarım Danışma Konseyinin sekretaryasını yürütür,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Coğrafi İşaretler Dairesi Başkanlığı
• Coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adlarına ilişkin kayıt, araştırma, inceleme, değerlendirme ve tescil işlemlerini yapar,
• Coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adlarının ilan ve sicil işlemlerini yapar,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
• Avrupa Birliği ile ilgili Kurumun görev alanına giren konularda; müzakerelere ilişkin hazırlıkları yapar, toplantılara katılır, bu konularla ilgili olarak Kurum birimleri arasında koordinasyonu sağlar,
• Kurumun görev alanına giren konularda yabancı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar ile ilişkilerini yürütür, koordinasyonu sağlar, ikili ve çok taraflı işbirliği anlaşmaları ile bölgesel işbirliği anlaşmalarının ve protokollerinin hazırlanmasına yardımcı olur,
• Kurumun görev alanına giren yabancı ülkelerin mevzuatı ile uluslararası anlaşmaları izler, inceler ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gereken çalışmaları yürütür,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı
• Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı, sınai mülkiyet hakları ve geleneksel ürün adları ile ilgili işlemlere ilişkin ilgili dairenin nihai olarak almış olduğu kararlara karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde işlemlerin tarafı olan ve karar nedeniyle menfaati etkilenen kişiler tarafından yapılacak itirazların incelenmesi ve değerlendirilmesi işlemlerini doğrudan Kurum Başkanına bağlı olarak yürütür.
• Yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talep edilen konuda kararlar, Daire Başkanı başkanlığında, yeniden incelenip değerlendirme yapılacak konuda uzman olan ve itiraza konu Kurum kararında görevli bulunmayan en az iki uzman üyenin katılımı ile oluşturulan Kurul tarafından alınır.
• Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesinin kararları Kurumun nihai kararlarıdır. Bu kararlara karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun kararlarının iptaline ilişkin ilam kesinleşmedikçe icra edilemez. Bu hüküm ilamın ferileri hakkında da uygulanır. Söz konusu ilamlara ilişkin zamanaşımı süresi kararın kesinleşme tarihinden itibaren başlar.
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Bilgi teknolojilerini takip ederek Kurumun otomasyon stratejilerini belirler, bilgi güvenliğinin gerektirdiği önlemleri alır, kamu bilişim standartlarına uygun çözümler üretir,
• Kurumun bilgi işlem hizmetlerini yürütür,
• Kurumun internet sayfaları, elektronik imza ve elektronik belge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapar,
• Kurumun hizmetleriyle ilgili bilgileri toplar ve veri tabanları oluşturur,
• Kurumun mevcut bilgi işlem altyapısının kurulumu, bakımı, ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütür, haberleşme güvenliğini sağlar,
• Kurum ile dokümantasyon merkezleri ve işbirliği içinde olduğu ulusal ve uluslararası kuruluşlar arasında veri aktarımını sağlar, elektronik haberleşme için gerekli olan teknik koordinasyonu kurar ve geliştirir,
• Yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan sağlanan sınai mülkiyet haklarına ilişkin bilgileri elektronik ortamda toplar, değerlendirir ve ilgili birimlerin kullanımına sunar,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
• 5018 sayılı Kanun, 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla strateji geliştirme ve mali hizmetler birimlerine verilen görevleri yapar,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Yenilik ve Tanıtım Dairesi Başkanlığı
• Sınai mülkiyet haklarından ülke ekonomisi için değer üretmek amacıyla gerçek ve tüzel kişilerin sınai mülkiyete konu olan ya da olabilecek varlıklarını ve kullanım şekillerini tespit etme, ilgili sektörleri takip etme, etüt çalışmaları yapma ve benzeri faaliyetleri yürütür,
• Sınai mülkiyet varlıklarının değeri ve ekonomik etkileri konusunda çalışmalar yapar,
• Yeni teknolojilerin tespiti, teknoloji transferi işlemlerine aracılık gibi ticarileştirme faaliyetlerini yürütür,
• Yenilik destek faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm verileri toplar, tasnif eder ve kamunun kullanımına sunar,
• Yenilik destek faaliyetleri kapsamına giren konularda danışmanlık hizmeti sunar,
• Kurumun görevleri ile ilgili olarak mevzuat, başvuru kılavuzları, broşürler ve sınai mülkiyet hakları konularını içeren belgesel, kavram ve tanıtım filmleri ile her türlü ortamda materyal hazırlar, bunların yayımlanması işlemlerini yürütür,
• Sınai mülkiyet haklarının tanıtımına ilişkin hedef ve stratejileri tespit eder, planlamasını yapar ve uygular,
• Sınai mülkiyet hakları ile ilgili her türlü eğitim faaliyetleri ile seminer, konferans, sempozyum ve benzeri faaliyetleri düzenler, fuarlara iştirak hazırlıklarını yürütür,
• Kurumun bilgi ve doküman birimlerinin faaliyette bulunması için gerekli işbirliği çalışmalarını yürütür,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Personel Dairesi Başkanlığı
• Kurum bünyesinde görev yapan personelin iş akitleri, kadro, terfi, görev, yolluk, sağlık, izin ve benzeri özlük işlemleri ile ilgili hizmetleri yürütür,
• Sosyal hizmetler ve hizmet içi eğitim ile ilgili işleri yapar,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri çerçevesinde, kiralama ve satın alma işlerini yürütür; temizlik, güvenlik, aydınlatma, ısınma, onarım, taşıma ve benzeri hizmetleri yapar veya yaptırır,
• Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenler ve yürütür,
• Kurumun taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütür,
• Kurumun sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlar ve yürütür,
• Kütüphane hizmetlerini yürütür,
• Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapar.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar ve ileri okuma
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Bağlayıcı bilgi için ilgili kurumun güncel kaynaklarını esas alın.