Сборы за операции с патентами

Patent ücret tablosu nasıl okunur?

Ücret tablosundaki her satır bir işlemi temsil eder ve "01.01" ile başlayan bir kodla gösterilir. Bu kod, işlemin patent grubuna ait olduğunu gösterir; faydalı model ücretleri ise ayrı bir tabloda ve "01.02" kodlarıyla yer alır. Tablodaki sütunlar şunlardır:

• Ücret: İşlemin KDV ve harç hariç bedeli.
• KDV: Ücret üzerinden hesaplanan katma değer vergisi.
• Harç: Bazı işlemlerde ayrıca alınan harç; her kalemde harç bulunmaz.
• Toplam tutar: Ödenmesi gereken nihai bedel.

Ödeme yaparken yalnızca "Toplam tutar" sütunundaki değer dikkate alınır; ücret ya da KDV ayrı ayrı ödenmez. Bazı satırlarda yabancı para birimi (ör. uluslararası başvurularda rüçhan belgesi için CHF) görülür. Böyle kalemlerde ödeme, döviz hesabı üzerinden yapılır.

Tutarlar bu yazıda bilinçli olarak verilmemiştir, çünkü resmî ücretler her yıl güncellenebilir. Güncel rakamlar için sitedeki resmî ücretler veya maliyet hesaplayıcı sayfasına bakınız.

Örneğin tabloda bir kalem aynı anda hem KDV hem harç içeriyorsa, toplam tutar bunların toplamıdır; harcın bulunmadığı kalemlerde toplam, ücret ile KDV'den oluşur.

Başvuru aşamasında hangi ücretler ödenir?

Başvuru sürecinin ilk adımı patent başvuru ücretidir. Bunun yanında dosyanın özelliğine göre ek kalemler doğabilir:

• Rüçhan hakkı talebi: Daha önce başka ülkede yapılan ilk başvurunun tarihinden yararlanmak için her rüçhan başına ayrı ücret ödenir.
• Araştırma raporu ücreti: Kurumun, buluşun yeniliğini değerlendirmek için tekniğin bilinen durumunu taraması karşılığıdır. Gerçek kişiler ve üniversiteler için belirli sayıda başvuruya kadar ayrı bir kalem tanımlıdır.
• İnceleme raporu ücreti: Başvurunun patentlenebilirlik koşullarını sağlayıp sağlamadığına dair inceleme içindir. İkinci ve üçüncü inceleme raporları ayrıca ücretlendirilir.
• Ek süre talebi: Bir işlem için tanınan süre kaçırılmak üzereyse, ek süre için ücret ödenir.
• Değiştirme talepleri: Patent başvurusunun faydalı model başvurusuna ya da tersine değiştirilmesi ayrı ücrete bağlıdır.

Ücret kalemi sayısı başvurunun yoluna göre değiştiği için, ödeme listesini başvuru türüne göre hazırlamak gerekir. Eksik ödeme, işlemin yapılmamış sayılmasına neden olabilir.

Patent yıllık sicil kayıt ücretleri nasıl işler?

Patent koruması, ücret ödenerek sürdürülür. Tabloda 3. yıldan 20. yıla kadar her yıl için ayrı bir "sicil kayıt ücreti" satırı vardır. Yıllar ilerledikçe ücret kademeli olarak artar; bu da uzun süre korunmak istenen patentin giderek daha yüksek maliyetle taşındığı anlamına gelir.

Bu yapının pratik sonuçları şunlardır:

• Ticari değeri azalan bir patent, ücret ödenmeyerek bilinçli olarak sona erdirilebilir.
• Her yıl için ödeme tarihi başvuru tarihine göre belirlenir; kesin son günü TÜRKPATENT'ten doğrulayın.
• Süresinde ödeme yapılmazsa, ödenmesi gereken yıllık ücrete ek bir oran uygulanarak geç ödeme imkânı tanınır. Tablodaki ifadeye göre bu ek oran yüzde 25'tir.
• Haklı bir engel (mücbir sebep) varsa, ayrı bir kalemle yüzde 50 oranında ek ödeme yapılır.

Yıllık ücretleri takip etmek, patent sahipleri için en önemli idari yükümlülüktür. Takip takvimi tutmak ve hatırlatma sistemi kurmak, hak kaybını önler.

Devir, lisans ve diğer sicil işlemlerinin ücretleri

Patent bir mal varlığı olduğundan el değiştirebilir, kiralanabilir veya teminat gösterilebilir. Bu işlemlerin sicile kaydı ve yayımı için tabloda ayrı kalemler vardır:

• Devir (satış, bağış vb.) işlemi
• Lisans işlemi ve lisans verme teklifi
• Miras yoluyla intikal
• Rehin veya teminat işlemi
• Birleşme, bölünme ve benzeri yapısal değişikliklerin kaydı

Sicil kaydı yapılmayan devir veya lisans, üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez; bu yüzden işlemin ücretini ödeyip kaydettirmek önemlidir. Ayrıca belge düzenleme kalemleri vardır: patent belgesi, ek patent belgesi, onaylı sureti ve rüçhan hakkı belgesi. Bir dosyanın yerinde incelenmesi de ayrı ücrete tabidir.

Avrupa patentlerinin Türkiye'de geçerli hale gelmesi, yayım ve çeviri yükümlülüklerini içerir; bunlar için fasikül yayım, istem yayım ve çeviri düzeltme kalemleri ayrıca listelenmiştir.

PCT ulusal aşaması ve özel durumlar

Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) kapsamında uluslararası başvuru yapıp Türkiye'de korunmak isteyenler, ulusal aşamaya giriş ücretini öder. Süre kaçırılırsa ek süre ücretiyle belirli bir uzatma yapılabilir; tabloda 33. aydan sonra ulusal aşamaya girenler için ayrı bir kalem vardır. Bu durum, PCT'de ulusal aşama için standart sürenin 30 ay civarında olduğunu gösterir; kesin süreyi başvuru anında TÜRKPATENT'ten doğrulayın.

Haklar kaybedildiğinde "hakların yeniden tesisi" ve "işlemlerin devam ettirilmesi" gibi toparlama yolları da vardır. Bu kalemler yüksek maliyetlidir, o yüzden süre takibi en ucuz çözümdür.

Sık yapılan hatalar:

• Toplam tutar yerine yalnızca "Ücret" sütunundaki rakamı ödemek.
• Eski yılın tablosundaki rakamlarla ödeme yapmak.
• Ödeme açıklamasına dosya numarasını yazmamak veya yanlış yazmak.

Bütçe planlarken tablodaki kalemleri tek tek toplamak yerine, dosyanızın izleyeceği yolu baştan çizmek daha sağlıklıdır: başvuru, rapor aşaması, tescil belgesi ve 3. yıldan itibaren yıllık ücretler. Uzun vadede en büyük gider kalemi genellikle yıllık sicil kayıt ücretlerinin toplamıdır; bu yüzden hangi patentin kaç yıl sürdürüleceği ticari değere göre düzenli olarak gözden geçirilmelidir. Belirli yıldan sonra ticari getirisi kalmayan patentler için ücret ödememek bilinçli bir tercih olabilir, ancak bu kararı almadan önce lisans veya devir ihtimalini değerlendirmek gerekir.